Adres: 05-504 Henryków Urocze, ul. Wschodnia 8 E-mail: lider3000@poczta.onet.pl Tel/kom: 502 895 882

Szukaj
Wprowadź słowa:
środa, 11 grudzień 2019
Start arrow Artykuły wstępne arrow Rok wydania 2013 - artykuły wstępne arrow Lider 12.2013 (276)
Lider 12.2013 (276) Drukuj E-mail
Drodzy czytelnicy

27 listopada 2013 r. Pan Prezydent RP Bronisław Komorowski przyjął ponad 200 osobową reprezentację Szkolnego Związku Sportowego i Akademickiego Związku Sportowego. Losy obu organizacji splatają się w przestrzeni historycznej niejednokrotnie, o czym wspominam w tekstach poświęconych historii obu związków.
AZS w roku 2008 obchodził swoje 100 lecie. Już wtedy zauważaliśmy, że i SZS swymi najdalszymi korzeniami sięga podobnie jak AZS roku 1908, kiedy w Ostrowiu Wielkopolskim powstaje Gimnazjalny Klub Sportowy „Venetia”. To byłyby mocne podstawy do uznania tej daty za historyczną dla powstania SZS. Przecież AZS też zaczyna swą historię od powstania pierwszego uczelnianego klubu w Krakowie. Centrala tworzy się później.
Kiedy w roku 1908 tworzył się krakowski Akademicki Związek Sportowy, z którego to okresu AZS wywodzi swą już ponad 105-letnią historię, w szeregu szkół krakowskich działali nauczyciele popularyzujący sport wśród młodzieży szkół średnich. Absolwenci tych szkół a wśród nich współtwórca AZS, Walery Goetel, ze sportu szkolnego wynieśli szereg umiejętności i zainteresowań sportowych.
Można tedy przypomnieć, że Profesor Maciej Demel pisząc o początkach wychowania fizycznego w Polsce i nawiązując do słynnego Liceum Krzemienieckiego zauważa, że "wychowanie fizyczne jest jedynym przedmiotem, który do szkoły wprowadzili uczniowie. Pierwotnie były to samorzutne, żywiołowe rekreacje, najpierw zwalczane jako pustota i zbytki, potem tolerowane, a wreszcie zalecone przez Komisję Edukacji Narodowej."......
Studencki ruch sportowy szybko utworzył organizację ogólnopolską - Centrala Polskich Akademickich Związków Sportowych powstała w 1923 r., na zjeździe odbytym w Warszawie w dniach 18 i 19 marca z udziałem delegatów — z wyjątkiem Lublina — wszystkich pozostałych AZS.
W kilka miesięcy później, w maju 1923 r., odbył się w Paryżu Międzynarodowy Akademicki Kongres Sportowy, w którym polscy przedstawiciele AZS odegrali znaczącą rolę.
Podobne dążenia były także w sporcie szkolnym. Myśl powołania ogólnopolskiej organizacji sportu szkolnego była w latach międzywojennych bardzo silna. W 1929 powstaje Koło Wychowawców Fizycznych a w 1937 roku Polski Związek Wychowawców Fizycznych. Wprost formułuje się postulat utworzenia na wzór AZS organizacji sportu szkolnego o zhierarchizowanej ogólnopolskiej strukturze. Pisał o tym Marian Krawczyk wizytator wf w ówczesnym Ministerstwie Wierzeń Religijnych i Oświecenia Publicznego. „Wydaje mi się konieczne zorganizowanie szkolnych i międzyszkolnych kół i klubów sportowych danego okręgu w okręgowy związek szkolnych kół sportowych, z kolei okręgowe związki musiałyby zrzeszać się w centralę szkolnych kół sportowych, którą kierowałoby bezpośrednio Ministerstwo. Centrala szkolnych kół sportowych powinna w Związku Związków Sportowych uzyskać prawa analogiczne do praw centrali AZS. Mimo, że w kraju działało wiele szkolnych i międzyszkolnych klubów sportowych dążenia te nie zostały urzeczywistnione, wydaje się między innymi z tego powodu, że władze oświatowe obawiały się (jak tego historia dowodzi, nie bez racji) dominacji sportu wyczynowego nad powszechnym wychowaniem fizycznym. Nie były też temu przychylne pozaszkolne kluby sportowe całkiem słusznie obawiając się utraty swych zawodników - uczniów. Nieco więcej o tych sprawach piszę wewnątrz numeru w szkicach poświeconych historii obu Związków.

Zbigniew Cendrowski
Redaktor Naczelny Lidera

Copyright 2000 - 2005 Miro International Pty Ltd. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Mambo jest wolnym programem dostępnym na warunkach licencji GNU/GPL.
Polska adaptacja: © APW ZWIASTUN - Mambo - Polska Grupa Robocza. Wszystkie prawa zastrzeżone.