Adres: 05-504 Henryków Urocze, ul. Wschodnia 8 E-mail: lider3000@poczta.onet.pl Tel/kom: 502 895 882

Szukaj
Wprowadź słowa:
czwartek, 12 grudzień 2019
Start arrow Artykuły wstępne arrow Rok wydania 2011 - artykuły wstępne arrow Lider 6/2011
Lider 6/2011 Drukuj E-mail
Drodzy czytelnicy

Przed środowiskiem naukowym kultury fizycznej i środowiskami innych nauk zajmujących się problemami zdrowia stoi niezwykle ważne i niesłychanie trudne zadanie skuteczniejszego wykorzystania środków jakimi kultura fizyczna dysponuje dla wspomagania zdrowia. W tej dziedzinie mamy daleko idące zaniechania. Według mnie biegną równolegle dwa procesy : pierwszy polega na tym, że wzrasta nasza wiedza na temat zagrożeń zdrowia i remedialnych skutków systematycznej aktywności fizycznej, a z drugiej narasta nasza bezradność (a może brak wyobraźni, stosownej wiedzy i umiejętności myślenia futurologicznej) przy wykorzystaniu tej wiedzy w praktyce.
Nie da się tego problemu rozwiązać bez uporczywej pracy podstawowej, dążenia do praktycznego skorzystania z dorobku nauk. Nauka (badania, teoria) i praktyka (programy, prawo, decyzje) chodzą oddzielnymi drogami. Dodajmy, że obie boginie : Nauka i Praktyka mają sobie dużo do zarzucenia.
Jednym z takich ważnych, może najważniejszym problemem, dotychczas bardzo nieuporządkowanym, jest sport dzieci i młodzieży ( a ponieważ wszystkie dzieci i młodzież chodzą do szkoły, równoprawne jest pojęcie sport szkolny). Pod pojęcia te podkłada się różne znaczenia. Utożsamia się więc sport szkolny z systemem współzawodnictwa sportowego (są to zawody międzyszkolne prowadzone do różnego poziomu (gmina, powiat, rejon, centrala). Uczestniczące w tych zawodach dzieci i młodzież, to grupy wyselekcjonowane w systemie szkolnego wychowania fizycznego i zajęć (treningów) pozalekcyjnych. Istotnym elementem selekcji, szkolenia i przygotowania do tych zawodów jest współpraca szkół z klubami sportowymi. Zauważyć należy, że system ten wyraźnie preferuje sporty zespołowe. Uczestniczą w nim uczniowie utalentowani i procentowo jest to populacja chyba nie większa niż 10%. Jest to program nieźle działający, jego uczestnicy dobrze motywowani (uczniowie, nauczyciele, szkoły, kluby). Są medale, dyplomy, puchary, spotkania, środki finansowe – wszyscy się przy tym pożywią. Chwała wszystkim, którzy w tym obszarze opracują i odnoszą sukcesy. Bez tej pracy wielki sport pozbawiony naturalnego zaplecza byłby bez szans.
Rzecz jednak w tym, że bardzo wielu działaczy i decydentów (często także naukowców) bezpodstawnie i niezgodnie z rzeczywistością mówiąc sport szkolny uważają, że system ten ogarnia całą młodzież (lub jej większość). Praktycznie jednak dla znacznej większości uczniów system ten nie ma żadnego znaczenia, bo nie mają oni stosownych predyspozycji – „nie nadają się” . Ten więc „sport” z atrakcyjnym systemem współzawodnictwa i sukcesów jest dla większości niedostępny, mało tego dla wielu jest odstraszający, bo uczestnictwo w nim wymaga cech, których nie posiadają, czują się więc gorsi, nimi się nikt nie interesuje a oni nie interesują się sportem, uważają go za coś „nie dla nich”, u wielu powoduje to sytuacje traumatyczne, często odstręcza od wszelkiej aktywności ruchowej i wysiłku.
Jest oczywiście „normalne” wychowanie fizyczne, w dużym jak na europejskie zwyczaje wymiarze 3 i 4 godzin. Dobry nauczyciel (a jest ich niemało) potrafi oczywiście wykorzystać te godziny na takie prowadzenie zajęć, aby uczniowie, niezależnie od tego czy „się nadają” czy nie doznawali sportowych satysfakcji, mieli poczucie sukcesu.
Wydaje się, że wychowanie fizyczne w szkole, aby było atrakcyjne, musi być więc usportowione, zawierać liczne elementy współzawodnictwa, dostępnego dla wszystkich na miarę ich możliwości, a każdy kto chciałby uprawiać jakąś dyscyplinę sportu, powinien mieć taką możliwość, niezależnie od tego czy „się nadaje”.
Nie powinniśmy więc tracić czasu na jałowe spory obracające się wokół dylematu „wyczyn czy masowość”. Zamiast pogłębiania tej antynomii trzeba systematycznie zwiększać udział młodzieży w takich zajęciach, które są bogate w liczne elementy współzawodnictwa, rywalizacji i możliwości osiągnięcia sukcesu indywidualnego, co nie ma może znaczenia dla sportu, ale ma znacznie dla ucznia, który czuje się sportowcem, trenuje powinien być znacząco poszerzany, stawać się udziałem znacznie większej niż dotąd populacji młodzieży szkolnej, aby sportowanie stawało się samo w sobie wartością i nie powodowało syndromu odrzucania. Temu mają służyć zasady zapisane w nowej podstawie odnośnie zajęć do o wyboru. Powinniśmy doskonalić w tym kierunku model szkolnej kultury fizycznej. Model ten powinien ogarniać pełnię rozwiązań uwzględniających wszystkie szczeble i formy : wychowanie fizyczne, obowiązkowe i nadobowiązkowe, w tym promowanie zdrowia środkami kultury fizycznej, zajęcia do wyboru, sport szkolny, działalność SKS i UKS w szkole, warunki i zasady uczestniczenia młodzieży szkolnej w sporcie wyczynowym.
Utrwalił się niekorzystny podział międzyresortowych zadań : wf to MEN sport to MSiT. Był uporządkowanie i zdefiniowanie podstawowych pojęć i zakresów szkolnej kultury fizycznej i w ślad za tym uściślenie kompetencji i obowiązków zainteresowanych podmiotów

Uregulowanie – na podstawie wskazań merytorycznych (definicji) podziału kompetencyjnego w zakresie szkolnego wychowania fizycznego, szkolnej edukacji zdrowotnej i sportu szkolnego między resortami MEN, MSiT, MZ i MNSzWiT Zespół powołany przez MSiT z udziałem przedstawicieli MEN, MZ, MNSZWiT oraz przedstawicieli naukowego środowiska kultury fizycznej i edukacji zdrowotnej (PAN

Zasadnicze zwiększenie możliwości uczestnictwa dzieci i młodzieży w sporcie szkolnym

Wg specjalnego długofalowego planu zakładającego powszechne sportowanie na poziomie szkoły z wykorzystaniem możliwości wynikających z nowej podstawy programowej, funkcjonowania Szkolnych i Uczniowskich Klubów Sportowych oraz działalności wolontariuszy sportu szkolnego

Podnoszenie motywacji i kwalifikacji zawodowych nauczycieli wychowania fizycznego

a)Podjęcie prac nad nowym pakietem motywującym nauczycieli wf do efektywniejszej pracy
b) Zweryfikowanie systemu kształcenia nauczycieli wf w szkołach wyższych
c)Uruchomienie bieżącego systemu dokształcania nauczycieli i pracowników administracji szkolnej dostosowującego wiedzę i umiejętności do nowych potrzeb edukacyjnych i wychowawczych w zakresie edukacji zdrowotnej, wychowania fizycznego, zdrowia i sprawności
d) Pilne uruchomienie systemu podnoszenia kwalifikacji a zakresie wf nauczycieli nauczania pocz.atkowego

Wszyscy zajmujący się problemami zdrowia dzieci i młodzieży wskazują, że jedną z głównych przyczyn nienajlepszego ich stanu zdrowia, a także złych rokowań odnoszących się do przyszłości, jest niedostatek ruchu. Naturalna potrzeba ruchu stymulowana genetycznie, jeżeli nie jest wsparta satysfakcjonującymi doznaniami fizycznymi, psychicznymi i społecznymi wygasa i zanika. Jeżeli nasz wgląd w zdrowie dzieci i młodzieży poszerzymy na wszystkie równoprawne i ważne obszary zdrowia (zdrowie fizyczne, zdrowie psychiczne, zdrowie społeczne), to analizując wymier¬ne, ale niezwykle ważne aspekty zdrowia jak samopoczucie, stopień akceptacji swej pozycji w społeczeństwie, satysfakcja z osiągnięć, zachowania patologiczne, odporność na doraźne pokusy wspomaga¬nia, itp, sytuacja okaże się jeszcze bar-dziej złożona i mniej optymistyczna, Specjaliści sygnalizują, że powoli, ale systematycznie, wskutek ogólnie niezdro¬wego stylu życia, pojawiają się inne za¬grożenia głęboko zakłócające prawidłowy rozwój i jakość życia. Znaczna część rodzin, jak to wynika z różnych badań, nie jest jeszcze dosta¬tecznie przygotowana do wypełniania wszystkich oczekiwań w tym zakresie, zarówno ze względów merytorycznych (niedostateczna wiedza), mentalnych (brak motywacji, niedostateczna praktyka osobi¬sta), oraz materialnych. Pożądane funkcje rodzina powinna rozbudowywać systema¬tycznie - m.in.. Politycy, decydenci, menadżerowie, funk¬cjonariusze i wolontariusze działający w służbie zdrowia, edukacji narodowej i kulturze fizycznej powinni bardziej angażować się emocjonalnie i intelektu¬alnie w proces systematycznego dźwiga¬nia rangi promocji zdrowia a w jej ramach tak ważnych dziedzin jak wszelkie formy aktywności fizycznej. Proces edukacji i pozyskiwania elit dla szeroko rozumia¬nych idei promocji zdrowia jest ważnym warunkiem powodzenia w tym zakresie. Niemniej ważne jest też i to, aby dla proce¬sów tych została zapewniona wieloletnia ciągłość działania skutecznie rozwijająca się ponad lub mimo podziałów i cyklicz¬nych zmian politycznych.

Z lektury licznych międzynarodowych i narodowych programów i strategii wynika niezbicie, że sprawy zdrowia i jego ochrony, zapobieganie chorobom, zdrowy styl życia, edukacja zdrowotna, aktywność fizyczna i sport, w szczególności dzieci i młodzieży, powinny być traktowane priorytetowo, jako warunek powodzenia państw i narodów. Mówią o tym najwięksi filozofowie, lekarze, przywódcy. Trzeba nam uważniej wsłuchiwać się w opinie wybitnych naukowców i specjalistów, bo to oni ostrzegają, że samo szkolne wychowanie fizyczne, choćby najlepsze, nie przyniesie oczekiwanych rezultatów : poprawy zdrowia i sprawności, że nie można zaprowadzić jedynie dziecko do szkoły a tam już niech nauczyciel zrobi wszystko co trzeba. Konieczne jest podnoszenie wiedzy każdego z nas. Musimy podjąć trud wieloletniej wspólnej pracy na podstawie systemów wartości i racjonalnych programów opracowanych przez wybitnych specjalistów i doświadczonych praktyków.

. Świat przyśpiesza. Narasta rywalizacja i współzawodnictwo o lepszą pozycję w życiu. Wyścig ten (nazywany czasem "wyścigiem szczurów") coraz bardziej wyznacza parametry stylu życia. W tym wyścigu wiedza i rozwój umysłowy postrzegane są jako wartości nadrzędne, których posiadanie zapewnia sukces i powodzenie w życiu. Zdrowie i sprawność fizyczna, choć werbalnie uznawane za ważny element wyposażenia, w praktyce są coraz bardziej spychane na plan dalszy. Musimy te proporcje zmieniać.


Redaktor Naczelny
Zbigniew Cendrowski
Lider3000@poczta.onet.pl

Copyright 2000 - 2005 Miro International Pty Ltd. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Mambo jest wolnym programem dostępnym na warunkach licencji GNU/GPL.
Polska adaptacja: © APW ZWIASTUN - Mambo - Polska Grupa Robocza. Wszystkie prawa zastrzeżone.