Adres: 05-504 Henryków Urocze, ul. Wschodnia 8 E-mail: lider3000@poczta.onet.pl Tel/kom: 502 895 882

Szukaj
Wprowadź słowa:
piątek, 06 grudzień 2019
Start arrow Artykuły wstępne arrow Rok wydania 2006 - artykuły wstępne arrow LIDER 5/2006 - Artykuł wstępny
LIDER 5/2006 - Artykuł wstępny Drukuj E-mail

Drodzy czytelnicy

Jeżeli tak często zajmujemy się na łamach Lidera problemami wychowania to miedzy innymi dlatego, że kultura fizyczna daje w tym zakresie wielkie i dalece jeszcze niewykorzystane możliwości. Piszą o tym czytelnicy Lidera i autorzy zamieszczonych w nim artykułów. Mówiąc kultura fizyczna, mamy na myśli możliwie najszersze jej rozumienie poprzez odwołanie się do definicji WHO, która mówi o zdrowiu fizycznym, psychicznym i społecznym. Żadna inna sfera aktywności człowieka nie może skuteczniej przyczyniać się do wypełniania tego ideału. Można bez przesady powiedzieć, że oddziałując środkami kultury fizycznej możemy wpływać na wszystkie sfery życia człowieka. To podkreślenie jest ważne, bowiem bardzo często problem jest sprowadzany do zjawisk zachodzących w sporcie wyczynowym i procesach rywalizacji i współzawodnictwa.

Wychowanie dzieci i młodzieży, nieco rzecz upraszcając, odbywa się w trzech środowiskach : w rodzinie, szkole i środowisku rówieśniczym. W każdym z tych środowisk występują zjawiska korzystne i niekorzystne, a sprawa się komplikuje jeżeli zapytamy : Co rozumiemy przez korzystne ? Dla kogo korzystne ? Dla wychowywanej jednostki czy dla wychowującego środowiska ? Zadanie takich pytań, i rzetelne branie pod uwagę padających odpowiedzi jest konieczne dla skuteczniejszego wykorzystania możliwości tkwiących w kulturze fizycznej. Najtrafniej chyba możliwości te określił Krzysztof Zuchora pisząc o "wychowaniu w kulturze fizycznej". Jest oczywiste, że rodzina jest najważniejszym ośrodkiem wychowania, ale często koncentruje się ona na rozwijaniu u dzieci umiejętności wygrywania rywalizacji z innymi i zdobywaniu najkorzystniejszej pozycji w życiu. Rozwijanie takich postaw jest "korzystne" dla jednostki ale jest też oczywiste, że może kształtować swoisty egoizm i postawy aspołeczne. Ten aspekt "wychowania w rodzinie" umyka często naszej uwadze. Niedostatecznie wykorzystuje się tu ideał rodzica - lidera, zgodnie z zasadą, że dzieci nie słuchają dorosłych ale ich pilnie naśladują.

Szkoła, bardziej zwraca się (lub powinna się zwracać) ku wartościom uniwersalnym, społecznym, dobru ogólnemu. Uważa się jednak współcześnie, że możliwości wychowawcze szkoły maleją, co wynika z ogólniejszych procesów cywilizacyjnych i przejmowania funkcji wychowawczych przez inne niż szkoła ośrodki. Prowadzi to często do przedwczesnych zaniechań i rezygnacji z ambitniejszych zamierzeń. W grę wchodzi też czasem fałszywa i uproszczona ekspozycja celów wychowawczych. Szkoła i system wychowania - system wartości bywa często przedmiotem różnych manipulacji politycznych i środowiskowych, kiedy system wartości jest narzucany szkole administracyjnie i staje się przedmiotem oceny jej pracy. Pod takimi naciskami szkoła często nie jest w stanie realizować długofalowych i ważnych imponderabilnych celów wychowawczych. W naszym przypadku dotyczy to np. zewnętrznych oczekiwań aby szkoła wykazywała się osiągnięciami sportowymi, które uznaje się za miernik skuteczności wychowania fizycznego.

Środowisko rówieśnicze to jeszcze jeden obszar kształtowania się systemu wartości, zachowań i postaw, niezbyt jednak dobrze rozpoznany i na ogół oceniany jako niekorzystny. Tymczasem kształtują się i tu i rozwijają także wartości pozytywne a sytuacja się komplikuje na ogół wtedy jeżeli w środowisku tym tworzą się w wyniku segregacji, nadmiernej rywalizacji czy swoistej pustki w rodzinie i szkole, różne grupy poszukujące własnej tożsamości często oparte na sprzeciwie wobec formalnego porządku . Reasumując :

Rodzice dbając o zdrowie i sprawność swego dziecka najlepiej przyczynić się mogą nie tylko do jego dobrego przygotowania do życia, ale zapewnić mu mogą szczęśliwe dzieciństwo i młodość Szkoła może, skutecznie posługując się środkami kultury fizycznej adresowanymi do każdego dziecka, najskuteczniej przyczynić się do polepszenia zdrowia i sprawności dzieci i młodzieży - owego tak pożądanego "dobrostanu", może też za ich pomocą zapewnić wdrożenie wychowanków do życia w społeczności (wolontariat) W "zdrowym" środowisku rówieśniczym, zazwyczaj wysoko cenione są różne cechy i umiejętności dotyczące sprawności fizycznej. Bardzo często wartościowe działania w tym zakresie są podejmowane przez młodzież spontanicznie, nie bez znaczenia jest jednak umiejętna i dyskretna zachęta zewnętrzna ze strony rodziny, szkoły, kościoła i różnego typu organizacji społecznych.

Największa trudność polega na tym, aby wszystkie środowiska wychowujące, mimo oczywistych choć często skrywanych sprzeczności interesów, a nawet te sprzeczności wykorzystując, sprzyjały wychowaniu, co z naszego punktu widzenia, oznacza właśnie "wychowanie w kulturze fizycznej", a co należałoby także rozumieć szerzej jako rozwijanie "umiejętności życiowych". Rozpoczynając na łamach obu naszych witryn : www.szs.pl i www.lider.szs.pl debatę o wychowaniu zapraszamy do nadsyłania Waszych opinii i propozycji. Wszystkie opublikujemy.

Redaktor Naczelny
Zbigniew Cendrowski
lider3000@poczta.onet.pl
www.lider.szs.pl


Copyright 2000 - 2005 Miro International Pty Ltd. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Mambo jest wolnym programem dostępnym na warunkach licencji GNU/GPL.
Polska adaptacja: © APW ZWIASTUN - Mambo - Polska Grupa Robocza. Wszystkie prawa zastrzeżone.