Adres: 05-504 Henryków Urocze, ul. Wschodnia 8 E-mail: lider3000@poczta.onet.pl Tel/kom: 502 895 882

Szukaj
Wprowadź słowa:
czwartek, 12 grudzień 2019
Start arrow Artykuły wstępne arrow Rok wydania 2003 - artykuły wstępne arrow LIDER 5/2003 - Artykuł wstępny
LIDER 5/2003 - Artykuł wstępny Drukuj E-mail

Drodzy Czytelnicy

W stale aktualnym pytaniu o skuteczność edukowania i motywowania ludzi do zdrowe­go stylu życia wciąż pojawiają się nowe od­krycia i propozycje, które jednak nie przyno­szą przełomu a często nowe rozczarowania. Powracamy wtedy do podstaw podejrzewając słusznie, że rzecz jest znacznie prostsza niż o tym mówią coraz uczeniej wszyscy uczeni. Prostsza to dlaczego tak niezwykle trudna?

Z moich wieloletnich doświadczeń, wspartych jednak przez teorię wyni­ka, że podstawowym problemem jest zjawisko gratyfikacji. Otóż cały sens i istota zdrowego stylu życia polega na tym, że człowiek który chce coś w swym życiu zmienić, powinien przestać robić pewne rzeczy, które mu szkodzą, a także zacząć robić inne rzeczy, które mogą mu pomóc zdrowiej żyć. Rzecz w tym, że na ogół żadna z tych rzeczy, które powin­niśmy zacząć robić nie przynosi natychmiastowych gratyfikacji, z reguły chodzi niestety o działania przykre w doznaniach, wymagające wysiłku, wyrzeczeń, pokonania swoistego lenistwa itp. Podobnie jest w sytuacji odwrotnej gdy musimy z czegoś rezygnować. O przykłady łatwo. Podję­cie systematycznego treningu, wiedzą dobrze ci, którzy przez to przeszli, wymaga niemałej odwagi, pokonania oporów, często wręcz do zmusze­nia się wbrew oczywistym chęciom, i wreszcie trwania przez dłuższy okres w swoistym dyskomforcie fizjologicznym i psychicznym. Rzucenie palenia to klasyczny przykład sytuacji odwrotnej, kiedy z czegoś rezy­gnujemy. Otóż, każdy palacz to wie, że zapalany papieros jest swoistą gratyfikacja przyjemnością, polepszeniem naszego samopoczucia. Pozbawienie się tych stałych mikrogratyfikacji przekracza możliwości wielu ludzi. Tak więc uważna analiza ludzkich decyzji o zmianie stylu życia na bardziej prozdrowotny dowodzi, że zawsze mamy do czynienia ze swoistym pogorszeniem samopoczucia. Ci liderzy i edukatorzy zdro­wotni, którzy tego nie wiedzą, sami ulegają nastrojom zniechęcenia i frustracji, poczuciu swoistej bezradności. Czasem uczucia te przybie­rają postać mato skutecznej agresji kierowanej do tych, którzy naszych, tak „oczywistych" rad nie przyjmują. Kierujemy się więc w praktycz­nych działaniach różnymi strategiami, metodami i technikami, często nie zdając sobie sprawy, że bardziej zwracamy uwagę na to czy to co robi­my, czy mówimy odpowiada nam a nie cry odpowiada to tym, z którymi pracujemy. Doświadczeni edukatorzy dobrze wiedza że najskuteczniej­sze i stosunkowo łatwo akceptowane są zalecenia, które nie wymagają natychmiastowych dużych wyrzeczeń a mogą przynieść jakieś konkretne odczuwalne satysfakcje. Po nich mogą przyjść zalecenia trudniejsze będące rozwinięciem tych, które już dały jakieś wyniki. Nie znaczy to wcale, że sposób ten da się skutecznie stosować do wszystkich. Są i tacy, którzy chcieliby zrobić wszystko od razu, to radykaliści. Jednak doświadczenie podpowiada nam, że takie totalne decyzje rzadko przyno­szą efekty, bo wymagają tak znacznych zmian w dotychczasowym życiu człowieka, że nie jest on w stanie im podołać. Zmiany w stylu życia na bardziej prozdrowotny to jeden z najtrudniejszych procesów życiowych. Ich wielki sens musi być zaakceptowany i intelektualnie i emocjonalnie. Proces ten można i trzeba planować. Tak jak buduje się businesplan, i pojęcie to jest obecnie powszechnie akceptowane, tak potrzeba nam projektowania i wdrażania czegoś co można nazwać heal­thplanem, planem zdrowego stylu życia. Wszystkich zainteresowanych praktycznymi propozycjami w tym zakresie odsyłam do szs.pl.

Zbigniew Cendrowski


Copyright 2000 - 2005 Miro International Pty Ltd. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Mambo jest wolnym programem dostępnym na warunkach licencji GNU/GPL.
Polska adaptacja: © APW ZWIASTUN - Mambo - Polska Grupa Robocza. Wszystkie prawa zastrzeżone.